Τελευταίος στη σειρά των οκτώ ήχων τάσσεται ο πλάγιος του τετάρτου. Με αυτόν κλείνει ο κύκλος της Οκτωήχου, και δεν είναι τυχαίο ότι οι παλαιοί τον ονόμασαν «σφραγίδα» και «κορωνίδα» των ήχων. Είναι ο ήχος με τον πλουσιότερο ίσως θησαυρό μελών, αλλά και ο ήχος που πίσω από μια φαινομενικά απλή διατονική κλίμακα, κρύβει μερικές από τις πιο λεπτές...
Έβδομος στη σειρά των οκτώ ήχων τάσσεται ο πλάγιος του τρίτου, ο γνωστός σε όλους μας ως Βαρύς. Είναι ο ήχος με τη διπλή φύση. Άλλοτε εναρμόνιος και άλλοτε διατονικός. Άλλοτε με βάση τον Γα και άλλοτε τον ζω. Αυτή ακριβώς η διττότητα, τον κάνει από τους πιο ενδιαφέροντες αλλά και από τους πιο παρεξηγημένους ήχους της Οκταηχίας.
Υπάρχουν ήχοι που τους αναγνωρίζεις από την πρώτη τους φράση. Ο Πλάγιος Β' είναι ένας από αυτούς. Έχει αυτή την χαρακτηριστική χρωματική χροιά (την κλαψιάρικη όπως συνηθίζω να λέω). Είναι ο έκτος κατά σειρά ήχος της Βυζαντινής εκκλησιαστικής μουσικής και ο δεύτερος τη τάξη των «πλαγίων» ήχων.
Φτάνοντας στον Πλάγιο Α', μπαίνουμε σε ένα καινούργιο κεφάλαιο, αυτό των πλαγίων ήχων. Ο πλάγιος Α΄ είναι ο πρώτος στη σειρά τους, και δεν είναι τυχαίο ότι οι παλαιοί τον ονόμαζαν «πρώτον μεταξύ των πλαγίων» παρότι στην αρίθμηση της Οκτωήχου κατέχει την πέμπτη θέση. Είναι ένας ήχος άλλοτε πανηγυρικός και χαρμόσυνος και άλλοτε θρηνώδης.
Με τον Τέταρτο Ήχο κλείνει η σειρά των κυρίων ήχων της Οκτωήχου. Είναι ένας ήχος πλούσιος, χαρούμενος, γεμάτος κίνηση και ζωντάνια, ένας ήχος που όπως θα δούμε, οι παλαιοί τον ονόμασαν «χορευτή» και «πανηγυριστή». Αν ο Τρίτος ήταν ο ήχος της ανδρείας, ο Τέταρτος είναι ο ήχος της λαμπρότητας και της ευφροσύνης. Πάμε να τον γνωρίσουμε από κοντά.
Συνεχίζοντας το ταξίδι μας στην Οκτώηχο, φτάνουμε στον Τρίτο Ήχο. Είναι ένας ήχος με ξεχωριστή φυσιογνωμία. Χορευτικός, ζωηρός, εορταστικός και θριαμβευτικός. Ας τον γνωρίσουμε λοιπόν.
Ο Δεύτερος Ήχος είναι ένας από τους πιο ιδιαίτερους ήχους της βυζαντινής μουσικής παράδοσης. Χρωματικός στη φύση του, γλυκύς και παθητικός στον χαρακτήρα, θεωρείται κατεξοχήν «ήχος μετανοίας και ικεσίας»
Οι παλαιοί διδάσκαλοι τον ονόμασαν Πρώτο γιατί σε αυτόν, κυριαρχεί ο μείζων τόνος, το διάστημα δηλαδή που σύμφωνα με την πυθαγόρεια παράδοση, ήταν το πρώτο που αναγνωρίστηκε στη μουσική επιστήμη. Έτσι, ο Α' Ήχος δεν είναι «πρώτος» μόνο στην αρίθμησή του (πρώτος, δεύτερος κτλ) αλλά είναι πρώτος και στην ίδια τη συγκρότηση της μελωδικής μας τάξης.